Onbespoten of gifvrije kerstboom: waar let je op?

Een onbespoten kerstboom is gekweekt zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Dat is beter voor de bodem, het grondwater en de insecten en vogels rond het perceel. Maar onbespoten en gifvrij zijn geen keurmerken: niemand controleert die belofte onafhankelijk. Zo herken je een boom die echt zonder gif is gekweekt.

Worden kerstbomen bespoten?

Vaak wel. De meeste kerstbomen worden geteeld zoals andere landbouwgewassen: met kunstmest en bestrijdingsmiddelen tegen onkruid, insecten en schimmels, zodat ze snel en gelijkmatig groeien. Milieu Centraal noemt dat als een van de milieukosten van een echte kerstboom.

Een deel van de kwekers kiest bewust een andere weg: zonder kunstmest en met zo weinig mogelijk of helemaal geen bestrijdingsmiddelen. Sommigen laten bijvoorbeeld schapen het gras tussen de bomen kort houden, in plaats van het onkruid weg te spuiten.

Onbespoten, gifvrij of biologisch: wat is het verschil?

• Onbespoten of gifvrij: de kweker zegt geen chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Er hoort geen keurmerk bij, dus je gaat af op wat de kweker vertelt.
• Biologisch met keurmerk: geen kunstmest en geen chemische bestrijdingsmiddelen, en een onafhankelijke instantie controleert dat. In Nederland is dat Skal Biocontrole; je herkent het aan het EKO-keurmerk of het Europese biologische blaadje.
• Planet Proof: een milieukeurmerk met strengere eisen aan onder meer het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Voor kerstbomen is het nog maar beperkt verkrijgbaar.

Meer over keurmerken en over een boom die je jaren opnieuw gebruikt, lees je in biologische kerstboom of bioboom: waar let je op?

Hoe weet je of een kerstboom onbespoten is?

Aan de boom zelf zie je het niet. Vraag het daarom bij het verkooppunt:

• Gebruikt de kweker bestrijdingsmiddelen tegen onkruid, insecten of schimmels?
• Hoe houdt hij het onkruid tussen de bomen kort?
• Waar komt de boom vandaan, en hoe ver heeft hij gereisd?
• Heeft de kweker een keurmerk? En zo niet: mag je eens komen kijken op het perceel?

Een kweker die zonder gif werkt, vertelt daar meestal graag over. En een lokaal gekweekte, onbespoten boom kan duurzamer zijn dan een gecertificeerde boom die honderden kilometers heeft gereisd.

Wat is een geïmpregneerde kerstboom?

Geïmpregneerd is iets anders dan bespoten tegen insecten. Een geïmpregneerde kerstboom is behandeld met een brandvertragend middel. Dat is vooral nodig voor kerstbomen in openbare ruimtes, zoals winkels, kantoren en zalen: daar vraagt de brandweer vaak om een boom die door een erkend bedrijf met een erkend middel is behandeld. Zelf een spray gebruiken haalt volgens brandweerexperts weinig uit.

Thuis is impregneren niet nodig. Kies een verse boom, het liefst met kluit, en geef hem dagelijks water: een uitgedroogde boom vat sneller vlam. Een boom die brandvertragend is behandeld, is overigens niet geschikt om de naalden van te eten.

Waarom kiezen voor een onbespoten kerstboom?

Bestrijdingsmiddelen blijven niet op de boom. Ze komen ook in de bodem, in het grondwater en bij de insecten en vogels rond het perceel. Een onbespoten boom belast het landschap waar hij groeit dus minder. Koop je hem met kluit, dan kan hij na kerst bovendien terug de grond in: lees hoe je een kerstboom met kluit verzorgt. En van de naalden van een biologische boom kun je zelfs iets lekkers maken.

Op de kaart staan verkooppunten die letten op hoe hun bomen zijn gekweekt. Vind een verkooppunt bij jou in de buurt en vraag daar naar de teelt, of lees hoe we verkooppunten beoordelen.