Kerstboom met kluit verzorgen: zo geef je hem kans om verder te groeien
Een kerstboom met kluit kan na de feestdagen verder groeien, maar dat gebeurt niet vanzelf. Hij heeft voldoende levende wortels nodig, mag binnen niet uitdrogen en moet na kerst op een geschikte plek terechtkomen. Met een paar eenvoudige controles geef je hem een betere kans op een volgend seizoen.
Wat zegt een kluit eigenlijk?
Een kluit is de aarde rond de wortels. Dat een boom met kluit wordt verkocht, zegt nog niet hoeveel wortels er over zijn. Sommige bomen zijn met pot en al opgekweekt; andere zijn kort voor verkoop uit de grond gehaald, waarbij wortels kunnen zijn afgesneden. Voor terugplanten maakt dat verschil.
Dat liet het consumentenprogramma Radar (AVROTROS) in 2023 zien in de uitzending De kluit belazerd. Deskundigen halen daarin drie gekochte kerstbomen uit hun pot en bekijken de wortels. Bij één boom, die op een kwekerij in de pot was opgekweekt, zien ze een duidelijk ontwikkelde kluit die niet zomaar uit elkaar valt. Bij de andere bomen zijn de wortels anders gevormd of sterker ingekort. Het laat zien waarom je verder moet kijken dan het woord met kluit. Het blijft een vergelijking van drie bomen, geen garantie voor elke boom van een kweker of initiatief.
Waar let je op als je een levende boom kiest?
Vraag bij het verkooppunt hoe de boom is gekweekt en wat er na kerst mee gebeurt. Is hij in een pot gekweekt, of pas later opgepot? Kan hij terug naar de kweker, of is het de bedoeling dat je hem zelf plant? Bij een huur- of adoptieboom horen ook afspraken over inleveren en eventuele kosten. Die verschillen per initiatief; lees ze voordat je de boom mee naar huis neemt.
Een kleinere boom in een relatief ruime pot met een goed ontwikkelde kluit heeft doorgaans meer kans om verder te groeien dan een grote boom met weinig wortelruimte. Milieu Centraal adviseert daarom een boom met een grote kluit in een pot als je hem later wilt planten. Trek een boom in het verkooppunt niet zelf uit de pot om de wortels te bekijken: vraag de kweker liever hoe de boom is geteeld.
Wil je weten wat het verschil is tussen de verschillende retourmodellen? Lees dan ook hoe huren, leasen en adopteren werkt.
Hoe verzorg je de kluit in huis?
Laat de boom waar mogelijk eerst wennen op een koele plek voordat hij de warme woonkamer in gaat. Kies binnen een plek uit de buurt van radiatoren en felle lampen. Controleer de aarde regelmatig en geef water zodat de kluit vochtig blijft. Vooral in een warme kamer kan een boom snel uitdrogen. Milieu Centraal raadt aan om een levende kerstboom dagelijks water te geven; hoeveel hij opneemt, verschilt per boom en plek. Controleer bij een sierpot ook of onderin geen water blijft staan.
De kluit heeft tijdens kerst dus nog werk te doen. Zet de boom stevig neer, laat de wortels met rust en snoei ze niet om hem in een kleinere pot te laten passen. Volg eventuele verzorgingsinstructies van het initiatief waar je de boom hebt gehaald: die kennen de boom en de retourroute.
Wat doe je na de feestdagen?
Heb je een huur- of adoptieboom? Breng hem volgens de afspraken terug. Het initiatief kan daarna beoordelen of en waar hij opnieuw geplant wordt. Heb je de boom zelf gekocht om in je tuin te zetten? Laat hem eerst wennen op een koelere plek en plant hem volgens het advies voor jouw boom. Geef ook na het planten water. Een gezonde kluit vergroot de kans op hergroei, maar geen enkele boom heeft een gegarandeerd tweede seizoen.
Kan de boom niet terug de grond in, kijk dan welke inzamelroute jouw gemeente aanbiedt. Meer daarover lees je in terugbrengen of composteren na kerst.
Een levende kerstboom kiezen begint dus bij drie vragen: hoe is hij gekweekt, hoe verzorg ik hem thuis en waar gaat hij na kerst heen? Vind een verkooppunt bij jou in de buurt of bekijk de kaart en stel die vragen voordat je een boom meeneemt.